Een gelukt leven – Compassie

Dit is de vijfde van een reeks van 8 essays over de Zaligsprekingen van Jezus, met als inspiratiebron het boek “Gelukkig leven, de Bergrede als levenskunst” van Anselm Grün. De volgende delen van “Een gelukt leven” zijn al op deze blog gepubliceerd: Inleiding – Het Ego – Rouwen – Zacht Zijn – Gerechtigheid.

Gelukkig de barmhartigen, want zij zullen barmhartigheid ondervinden.
Mattheüs 5:7

Of je nu gelovig bent opgevoed of niet, de uitspraak “Barmhartige Samaritaan” zal je hoe dan ook zeker bekend voorkomen. Het is afkomstig uit één van de bekendste parabelen uit de bijbel en vertelt over een in elkaar geslagen man die langs de kant van de weg ligt en hulp krijgt vanuit onverwachte hoek. Naast de hulpbehoevende en de bijzondere hulpverlener in dit verhaal, is er ook sprake van twee personen waarvan verwacht werd dat ze hulp zouden bieden,  maar dat niet deden.

Het verhaal had dus ook heel goed de “Twee onbarmhartige vrienden” kunnen heten om ons te laten inzien dat het een schande is om je vrienden aan hun lot over te laten als ze in nood verkeren en je om hulp smeken. Maar de kracht van Jezus’ parabelen ligt niet in het bevestigen van dingen die we van nature wel weten en aanvoelen, maar juist in het vermogen om ons van ons automatisch denken en handelen te bevrijden en zo een betere wereld te creëren. Hij leert ons op een andere manier naar de wereld en de mensen om ons heen te kijken. Om vooral ook te leven vanuit liefde in plaats van te volharden in waar we “recht” op menen te hebben.

Want is het niet zo dat wanneer ons iets aangedaan wordt door een ander, wij op zijn minst onze rug naar diegene willen toedraaien, niets meer met diegene te maken willen hebben en het liefst hem eens even goed de waarheid willen vertellen? De Samaritaan in de parabel had alle reden om de man die om hulp riep te laten liggen en net als de priester en Leviet snel voorbij te lopen.  Hij had in onze ogen misschien ook wel het volste recht om naar de verwonde man toe te lopen en hem honend toe te bijten dat het zijn verdiende loon was dat hij daar zo lag. Had hij maar niet zo neerbuigend en respectloos moeten zijn tegenover Samaritanen.

Maar de Samaritaan was barmhartig en kon compassie tonen voor zijn medemens. Hij had het vermogen om uit zijn eigen emoties te stappen en zich te verplaatsen in de man die zijn hulp zo nodig had. Hij hield zich niet bezig met waar hij volgens zichzelf recht op had, maar richtte zich liefdevol op de behoefte van de ander en gaf in alle opzichten rijkelijk van wat hij bezat. En dat alles zonder iets terug te verlangen.

Barmhartigheid is dus liefde die onvoorwaardelijk door de één wordt gegeven en maar al te graag door de ander wordt ontvangen. Sterker nog, er wordt hevig naar verlangd.

We worden met deze Zaligspreking dus aangespoord om nooit voorbij te gaan aan het verlangen van ons medemens naar liefde en vergeving . Ook al heeft de ander daar volgens de wereld om ons heen geen recht op. Want niemand van ons kan toch ontkennen dat we zelf ook liefde en vergeving nodig hebben en daar van tijd tot tijd oprecht naar verlangen? Wie dit wel doet, is er blijkbaar van overtuigd dat hijzelf nooit iets verkeerds doet of zegt.

Met dit inzicht, dat we zelf ook niet zonder fouten zijn, kunnen we het gewoonweg niet maken een ander niet datgene te geven waar we zelf ook zo’n behoefte aan hebben: een stukje onvoorwaardelijke liefde, compassie en barmhartigheid. We beseffen dan dat we geen haar beter zijn dan de man of vrouw naast ons en kunnen ons daardoor in de ander verplaatsen. Dan – wanneer je compassie hebt getoond – komt het stukje geluk om de hoek kijken, dat nog eens wordt verdiept op het moment dat diezelfde barmhartigheid ook aan jou wordt getoond. Iets waaraan je als compassievol mens niet kunt ontkomen en ook niet wílt ontkomen.

Yvonne Alefs

Facebooktwitterlinkedin
Geen reactie's

Geef een reactie