Beeldvorming - Yvonne Alefs

Beeldvorming

Vroeger op school had je weleens van die mooie rijtjes waarbij je aan moest geven welk woordje of welk plaatje niet in de rij paste. Uit de opsomming van doperwt, kikker, boomblad, modder en grasspriet koos je modder, omdat het niet groen was en bij zand, hoge hakken, zwembroek, zonnebrandcrème en strandlaken koos je de hoge hakken, omdat het niets met het strand te maken zou hebben. En zo werd ons als kind al vroeg aangeleerd waar iets bij hoorde en waar niet, of wat een ‘normale’ situatie was en wat niet. Had je voor het maken van het rijtje van zand, zwembroek en zonnebrandcrème iemand op naaldhakken op het strand zien lopen, dan had je daar waarschijnlijk niets van gevonden, maar (hé!) na het rijtje heb je daar ineens een mening over.

Toen mijn man laatst aan onze kapster vertelde dat ik een tatoeage had laten zetten, zei ze verbaasd dat ze dat helemaal niets voor mij vond. Blijkbaar paste tatoeage voor haar niet in het rijtje van doorsnee, blond en van middelbare leeftijd. We moesten er hier thuis een beetje om lachen, omdat ik nu zelfs twee van die permanente tekeningen op mijn lichaam heb. In het gesprek dat zich daarna met mijn man ontvouwde, besefte de kapster dat het niet hebben van een tatoeage tegenwoordig eerder een zeldzaamheid is dan het hebben ervan. Interessant toch hoe onze beeldvorming zich maar zo langzaam laat bijstellen.

Zelf val ik natuurlijk net zo hard in die valkuil. Als ik zou horen dat mijn buurvrouw van dik in de zestig gaat leren paaldansen, dan zou ik daar ook van in de lach schieten, of als een kennis die nooit verder gaat dan zijn eigen tuinhekje ineens besluit een wereldreis te maken, dan zou ik ook mijn wenkbrauwen hoog optrekken. Maar waarom eigenlijk, vraag ik me nu af? Wat als ik nog een schone lei zou zijn en nog niets afwist van de rijtjes van doperwt, kikker en boomblad? Zou ik dan nog steeds zo verbaasd zijn over de keuzes van mijn buurvrouw en kennis? Of zou ik juist vol bewondering naar ze kijken en wensen dat ik ook zo dapper kon zijn?

Stel je eens een wereld voor waarin we ophouden om een vastomlijnd beeld van de ander te creëren, maar bij iedere ontmoeting elkaar weer opnieuw leren kennen. Zou de wereld daardoor een mooiere plek worden? En als we zouden kunnen ophouden te beweren dat we een ander zo diep kunnen peilen, dat we weten welke keuzes hij of zij in de toekomst zal maken, zouden we elkaar dan eerder respecteren? Sluit je ogen en haal je een wereld voor de geest zonder torenhoge verwachtingen, zonder ongewenste patronen, zonder diepe teleurstellingen, maar gevuld met acceptatie voor het ‘zijn’ van de ander. Hoe voelt deze wereld voor jou? Als een onbereikbare utopie? Of als een wereld om stapje voor stapje naar te streven?

Geen idee of het überhaupt mogelijk is om zonder enige beeldvorming over mijn medemens door dit leven te gaan. Het zal wel ergens diep in mijn oermenszijn zijn ingebakken om te voorkomen dat een ander mij een kopje kleiner maakt. Maar ik leef in een deel van de wereld waarin deze levensbedreiging nihil is, en misschien is het daarom ook wel mijn verantwoordelijkheid om te proberen dit patroon van beeldvorming te doorbreken. Met nadruk op proberen, want ik weet nu al dat het met vallen en opstaan zal gaan. Maar proberen ga ik het …

Yvonne Alefs

Facebooktwitterlinkedin
4 Reactie's
  • Dorien van Egmond-Veraart
    Geplaatst op 09:06h, 01 maart Beantwoorden

    Lieve Yvonne
    Bedankt voor weer een mooie blog, die de lezer bij zichzelf te raden laat gaan!

    Om met compassie naar iemand te kunnen kijken is het loslaten van de beeldvorming nodig,
    Maar wat kan dat moeilijk zijn!
    Als we iedereen zover krijgen om de eerste stap te zetten; erkennen dat onze hersenen nu eenmaal het beste functioneren met die beeldvorming, maar dat we zelf een keuze hebben hoe het onze gedachte, reactie en gedrag beïnvloed en daardoor ook die van de ander, dan zijn we als mens in staat om het mooiste in de ander te laten groeien.

    Ken hier ook nog een mooi gedicht van jou bij: Labels

    • Yvonne
      Geplaatst op 10:10h, 01 maart Beantwoorden

      Wat een mooie aanvulling Dorien: we hebben een keuze in de wijze waarop we de beeldvorming, die plaatsvindt in onze hersenen, onze gedachten, reacties en gedragingen laten beïnvloeden. Ons hiervan bewust zijn is inderdaad de eerste stap naar meer onderlinge begrip en acceptatie. Heel blij mee! xxx
      Ja, inderdaad dat gedicht past hier heel mooi bij!

  • Marian de Haan
    Geplaatst op 10:04h, 01 maart Beantwoorden

    Goed artikel Yvonne. Ik had het van de week met mijn dochter over oordelen over een ander. En dat we gaan proberen oordeelloos te staan tegenover een ander. Moeilijk maar kan wel. Dus ook naar jezelf! Ik lees een boek dat zij me gaf: spreken met liefde, luisteren met compassie van een Vietnamese boeddhistische monnik, dichter en mensenrechten activist. Mindful communiceren… the world would be a better place!

    • Yvonne
      Geplaatst op 10:14h, 01 maart Beantwoorden

      Dank je wel voor je reactie Marian! Het voornemen alleen al om te proberen zonder oordeel naar een ander, maar ook naar jezelf, te kijken is als zo’n prachtige stap voorwaarts. Telkens weer je bewust zijn wat je voorheen ongemerkt deed, maakt al onderdeel uit van die mooiere wereld waarnaar we allemaal zo verlangen. En steeds meer mensen bewegen die kant op, dankzij prachtige boeken zoals jij nu noemt en dialogen die nu ontstaan door deze blog. Grote druppels en kleine druppels in het water, maar beide met een rimpelend effect naar buiten toe …

Geef een reactie